Nieletni a młodociany w prawie karnym.

Pojęcia "nieletni" i "młodociany" w języku potocznym często traktowane są jako jednoznaczne. Jednak nie jest tak na płaszczyźnie prawa karnego. Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu sąd powinien kierować się w pierwszej kolejności wychowaniem, a nie karaniem sprawcy przestępstwa.

Nieletnim jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu miał ukończone 15 lat i nie ukończył jeszcze 17 lat.

Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu nie ukończył 21 lat i w czasie orzekanie przed sądem pierwszej instancji nie ukończył lat 24 (np. popełnił przestępstwo w wieku 20 lat, ale został schwytany i osądzony mając 22 lata).

Co do zasady odpowiedzialność karną w Polsce ponosi osoba, która popełniła czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Jednakże nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się:

może odpowiadać jak dorosły, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne. Orzeczona kara nie może jednak przekroczyć 2/3 górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo. Nadto sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary.

W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają.

Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny (Dz.U. 1997, Nr 88, Poz. 553): art.10, 54, 115.

Frazy kluczowe: nieletni, młodociany, prawo karne, sąd, sąd karny, przestępstw, zbrodnia, występek, sprawca przestępstwa, czyn karalny, czyn zabroniony, zabójstwo, uszczerbek na zdrowiu, gwałt, zgwałcenie, rozbój, środki wychowawcze, środki poprawcze, nadzwyczajne złagodzenie kary, środki lecznicze, dożywotnie pozbawienie wolności.